الماس سیاه چیست؟
سنگ الماس سیاه بر اساس نوع تبلور، سایز بلوری و عناصر کمیاب آن، در چهار زیر مجموعه با نام های بورت” ، کربنادو”، استوارتایت و فرامسایته قرار می گیرند.خواص عقیق یمنی بستر دایموند سیاه کیمبرلیت نیست ، بلکه در سازنده های دیگری قرار میگیرند و عمدتاً در نهشتههای آبرفتی یافت میشود، جایی که در مناطق استوایی با ارتفاع متوسط مانند جمهوری آفریقای مرکزی و برزیل، جایی که اکثریت قریب به اتفاق الماسهای کربنادو در آن یافت شدهاند، برجستهتر است. رنگ طبیعی آن سیاه یا خاکستری تیره است و از سایر الماس ها متخلخل تر است. در این مقاله ضمن بررسی ویژگی و ساختار انواع طبیعی، مصنوعی و بدل الماس سیاه به مقایسه روش های شناسایی آن با استفاده از میکروسکوپ الکترونی و طیف سنجی رامان و بزرگترین سنگهای الماس سیاه پرداخته شده است.
الماس سیاه از نوع کربنادو چیست؟
گونه گوهری و با ارزش الماس سیاه از نوع کربنادو است. کربنادو (carbonado) فرم پلی کریستالی الماس است که از تبلور الماس، گرافیت و کربن آمورف در کنار هم به وجود آمده است. تخلخل کربنادو از ۱ درصد تخلخل کم) تا ۱۰ درصد تخلخل زیاد است که متغیر بودن وزن مخصوص این گونه را توجیه می کند.
امروزه میدانیم رنگ الماس سیاه به علت وجود مقادیر زیادی ابرهایی از اینکلوژنهای معدنی ریز شامل سولفیدها، گرافیت، مگنتیت، هماتیت و کانی های حاوی آهن، پیریت در سرتاسر سنگ است. این الماس سیاه می تواند دارای کلیواژها، ترکها و لکه های سیاه ناشی از گرافیت زایی باشد. رنگ طبیعی الماس سیاه گاهی میتواند در اثر تابش طبیعی هنگام رشد نیز باشد. امروزه با پرتودهی مصنوعی نیز این رنگ ایجاد میشود.
رنگ بدنه الماس سیاه میتواند بی نزدیک به بیرنگ، قهوه ای تا سبز زیتونی باشد که اینکلوژن ها یا ناخالصی های سیاه درون آن به قدری زیادند که رنگ آن را تیره و پاکی آن تا اوپک برود . این رنگ معمولا سیاه و گاهی خاکستری و سایه های مختلف سبز تا قهوه ای گاهی خالدار باشد. به دلیل همین ناپاکی بیش از حد، تراش الماس سیاه دشوار است و نیاز به دقت فراوان دارد.
کربنادو نخستین بار در سال ۱۸۴۳ در اندازه های مختلف در ذخایر آبرفتی برزیل کشف شد و تا سال ۱۸۴۶، پس از استخراج، به عنوان باطله دور انداخته می شد! در سال های بعد، این باطله ها به هلند فرستاده شد و در آنجا کاربرد آن به عنوان ساینده معرفی شد. در اواخر قرن نوزدهم میلادی، نمونه های بزرگ و با کیفیت کربنادو با قیمت قیراطی ۱۸۵ دلار به فروش رسید.